Kennisbank: Gedragsinzichten voor betere besluiten

Het Lag-effect, ook wel het Sequencing-effect genoemd, is een cognitieve bias die optreedt wanneer de volgorde van informatie de beoordeling van een beslissing beïnvloedt. In het bijzonder hebben mensen de neiging om de laatste informatie die ze hebben gehoord of gezien over te waarderen ten opzichte van de informatie die ze eerder hebben ontvangen. Dit betekent dat de volgorde waarin informatie wordt gepresenteerd, de uiteindelijke beslissing kan beïnvloeden.

De Wet van het Instrument, ook wel bekend als het Wet van de Hamer of de Wet van de Vertrouwde Tool, is een cognitieve vooringenomenheid die inhoudt dat mensen de neiging hebben om zich te concentreren op een vertrouwd instrument of bekende oplossing, zelfs als er een betere of meer geschikte oplossing beschikbaar is.

Leveling en Sharpening zijn twee termen die worden gebruikt om te beschrijven hoe mensen herinneringen kunnen veranderen.

Leveling verwijst naar het proces waarbij details uit een herinnering worden verwijderd of afgezwakt. Dit kan gebeuren wanneer iemand een herinnering deelt en niet alle details onthoudt of benadrukt. Hierdoor kan de oorspronkelijke herinnering na verloop van tijd minder gedetailleerd worden en kan er een vertekend beeld ontstaan.

Sharpening verwijst naar het tegenovergestelde proces, waarbij bepaalde details in een herinnering worden benadrukt of overdreven. Dit kan gebeuren wanneer iemand een emotionele reactie heeft op een gebeurtenis en deze details meer opvallen. Hierdoor kan de oorspronkelijke herinnering na verloop van tijd worden vervormd en kan er een vertekend beeld ontstaan.

Levels of Processing (LoP), of diepteverwerking in het Nederlands, is een theorie binnen de cognitieve psychologie die stelt dat hoe beter informatie wordt verwerkt, des te beter de informatie later kan worden onthouden. Het niveau van verwerking heeft dus invloed op de mate waarin informatie in het langetermijngeheugen wordt opgeslagen.

Een logical fallacy, ook wel bekend als een denkfout of redeneerfout, is een fout in de logica van een argument. Het is een verkeerde redenering die kan leiden tot onjuiste conclusies.

Loss Aversion, of verliesaversie in het Nederlands, is een cognitieve bias die mensen ertoe brengt om verliezen zwaarder te laten wegen dan winsten van dezelfde omvang. Het idee is dat de negatieve gevoelens die we ervaren bij verlies sterker zijn dan de positieve gevoelens die we ervaren bij winst. Dit betekent dat we meer moeite zullen doen om verliezen te vermijden dan om winsten te behalen.

Mental accounting (mentale boekhouding) is een concept uit de gedragseconomie dat verwijst naar het feit dat mensen hun geld vaak niet als één grote pot beschouwen, maar het in verschillende mentale categorieën opdelen. Deze categorieën kunnen variëren van het geld dat bestemd is voor de huur tot het geld dat wordt gebruikt voor vakanties. Elke categorie heeft een mentaal label en soms worden er zelfs fysieke portemonnees of rekeningen aan gewijd.

Het misinformatie-effect is een cognitieve bias waarbij de herinneringen van mensen worden beïnvloed door onjuiste informatie die ze na een gebeurtenis hebben ontvangen.

Het motivatie-onzekerheidseffect, ook wel bekend als het McGuire-effect, is een cognitieve bias waarbij mensen gemotiveerd worden door onzekerheid. Dit effect doet zich voor wanneer er sprake is van onzekerheid over de uitkomst van een gebeurtenis en mensen daardoor een sterker verlangen hebben om te weten wat de uitkomst zal zijn.

Naïeve diversificatie is een cognitieve bias waarbij mensen de neiging hebben om hun portefeuille te diversifiëren in plaats van zich te concentreren op de meest optimale beleggingsmogelijkheden. Met andere woorden, in plaats van te investeren in de beste beschikbare beleggingen, kiezen mensen er vaak voor om hun beleggingen te spreiden over meerdere beleggingen, zelfs als sommige daarvan minder rendabel zijn.

Naive realisme is een cognitieve vertekening die optreedt wanneer mensen de overtuiging hebben dat hun waarneming van de wereld een objectieve weergave is van de realiteit, los van hun eigen perspectief en achtergrond. Mensen die hier last van hebben, geloven vaak dat hun waarnemingen en conclusies gebaseerd zijn op feiten en logische redeneringen, en dat anderen die dezelfde informatie zouden hebben, tot dezelfde conclusies zouden komen.

Negativiteitsbias is de neiging om negatieve informatie zwaarder te laten wegen dan positieve informatie bij het nemen van beslissingen en het vormen van oordelen. Het is een veelvoorkomende cognitieve bias die ons denken en gedrag kan beïnvloeden.